"Em lãi 30%" nghe thì vui, nhưng 30% của cái gì? Của giá bán, của giá vốn, trước hay sau Ads? Ba khái niệm lãi gộp, lãi ròng, biên lợi nhuận bị dùng lẫn lộn khiến nhiều shop định giá sai và chạy Ads quá tay. Bài này gỡ từng cái, bằng ví dụ gần với việc bán trên Shopee.
Lãi gộp cho biết bản thân món hàng có "ăn" được không, trước khi tính chi phí gánh bên ngoài. Với Shopee, nên tính lãi gộp từ tiền thực nhận sau phí sàn, không phải từ giá niêm yết, vì phí sàn gắn trực tiếp với mỗi đơn bán ra.
Lãi gộp thấp nghĩa là hàng có vấn đề từ gốc: giá nhập cao, giá bán thấp, hoặc phí sàn ngốn quá nhiều.
Lãi ròng trừ tiếp mọi chi phí để bán được hàng: quảng cáo, hoa hồng Affiliate, thuế, nhân công, kho. Đây là con số quyết định bạn có tiền tái đầu tư hay không. Một mã có lãi gộp đẹp nhưng chạy Ads nặng vẫn có thể lãi ròng âm.
Biên lợi nhuận quy mọi thứ về phần trăm, giúp so mã giá 50k với mã giá 500k. Hai cách hay lẫn:
Ví dụ: giá vốn 100k, bán 150k. Markup là 50%, nhưng margin chỉ khoảng 33%. Nói "lãi 50%" với đối tác trong khi họ hiểu margin sẽ gây hiểu lầm.
Số liệu giả định, dùng để minh hoạ cách tính.
| Chỉ số | Số tiền (ví dụ) | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tiền thực nhận sau phí sàn | 160.000đ | |
| Giá vốn + bao bì | −100.000đ | |
| Lãi gộp | 60.000đ | biên lãi gộp 37,5% |
| Ads phân bổ | −18.000đ | |
| Affiliate | −6.000đ | |
| Thuế + vận hành (ví dụ) | −10.000đ | |
| Lãi ròng | 26.000đ | biên lãi ròng ~16,3% |
Cùng một mã: nói "lãi 37%" hay "lãi 16%" đều đúng, chỉ khác tầng tính. Quyết định chạy Ads nên dựa vào tầng sau.
Quy tắc đơn giản: chi phí Ads trên mỗi đơn không nên vượt lãi gộp trên mỗi đơn. Ở ví dụ trên, lãi gộp 60.000đ/đơn thì Ads trên đơn đó phải nhỏ hơn 60.000đ, và nhỏ hơn đáng kể nếu bạn muốn còn lãi ròng. Đây là cách nhanh để biết mã nào "chịu nổi" quảng cáo.
Lấy 5 mã bán chạy nhất, mỗi mã tính ba con số: lãi gộp, lãi ròng, biên lãi ròng. Mã nào lãi gộp tốt mà lãi ròng xấu thì vấn đề nằm ở Ads hoặc vận hành. Mã nào lãi gộp đã xấu thì vấn đề nằm ở giá bán hoặc giá vốn.
LaiLo App là tiện ích Chrome/Cốc Cốc giúp chủ shop bấm 1 nút ra lãi lỗ thật từng mã hàng (SKU), đã trừ đủ phí sàn, Ads, Affiliate, thuế theo đúng file Shopee trả tiền. Dữ liệu nằm trên máy khách, không gửi server, không đụng mật khẩu, chỉ đọc và xuất báo cáo. Sản phẩm độc lập, không liên kết Shopee. Giá 99k/tháng. Muốn thử, nhắn Zalo 0858 229 986.
LaiLo App là tiện ích Chrome/Cốc Cốc: bấm 1 nút ra lãi thật từng SKU, đã trừ đủ phí sàn, Ads, Affiliate, thuế. Dữ liệu ở máy bạn, không đụng mật khẩu. Từ 99k/tháng.